Schotland

Algemene informatie over Schotland
Er valt veel te vertellen over Schotland. Wij proberen je in het kort bekend te maken met dit mooie land.
Schotland is het noordelijk deel van het eiland Groot-Brittannië, en ligt in het noordwesten van Europa. De totale landoppervlakte van Schotland, met inbegrip van de vele eilanden, is 77.213 km2 (incl. binnenwateren 78.764 km2) en is daarmee bijna twee keer zo groot als Nederland. Het vasteland meet van noord naar zuid maximaal 440 km en van oost naar west 248 km. Doordat de 10.000 kilometer lange kust over het algemeen diep is ingesneden, liggen maar weinig plaatsen meer dan 100 km van zee. Het gebied omvat het voormalige koninkrijk Schotland en maakt deel uit van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland. Schotland grenst in het noorden en westen aan de Atlantische Oceaan, in het oosten aan de Noordzee en in het zuiden aan Engeland.

Kaart van Schotland

Schotland wordt landschappelijk over het algemeen verdeeld in drie gebieden: De Southern Uplands, de Central Lowlands of Midland Valley en de Highlands, de Schotse Hooglanden.
De bergen van de Southern Uplands zijn ronder en niet zo hoog als de bergen in het noorden Schotland. Eindeloze groene heuvels, bosrijke dalen en visrijke rivieren zijn kenmerkend voor het landschap. De hogere delen bestaan uit afgevlakte ‘moors’. De heuvels in het grensgebied tussen Engeland en Schotland, de Borders en de heuvels in Galloway zijn voor het merendeel niet hoger dan 800 meter. De met bossen of heide bedekte of kale heuvels in de Borders worden doorsneden door dalen van rivieren, zoals de visrijke Tweed. In het zuidwesten liggen de Galloway Hills waar bergen als de Merrick (843 m), de Criffel (569 m) en de Cairnsmore of Fleet opvallend bovenuit steken. Galloway heeft verder bossen en heidevelden en een woeste kustlijn.

De relatief vlakke Central Lowlands worden omringd door de Southern Upland Fault en de Highland Boundary Fault. De valleien en delta’s van de rivieren Clyde, Forth en Tray vormen een vruchtbare strook tussen de Atlantische Oceaan en de Noordzee. Op de meeste plaatsen komt komen de Central Lowlands niet boven de 122 meter hoogte uit, uitgezonderd bergmassieven als de Campsie Fells, de Kilpatrick Hills, de Ochil Hills en de Sidlaw Hills. De laaglanden strekken zich verder uit van de rivier de Forth en door tot aan de rivier de Tay. Heuvels als de Bass Rock en de North Berwick Law zijn van vulkanische oorsprong. De Trossachs is een gebied met mooie ‘lochs’ en ‘lochans’ (binnenmeertjes), ‘glens’ (valleitjes) en ‘bens’ (bergen). Hier ligt ook het enige ‘lake’ van Schotland, het Lake of Menteith, dat om onbekende redenen eind 19e eeuw een Engelse benaming kreeg.

 

Het grootste gedeelte van de Highlands of Schotse Hooglanden ligt boven de 900 meter en bestaat voornamelijk uit verlaten veen- en heidehoogvlakten. Verder wisselen langgerekte dalen, diepe ‘lochs’ (meren) en grillige granieten toppen elkaar af. De bergtoppen (‘cairns’) staan dikwijls volkomen geïsoleerd en bestaan hoofdzakelijk uit kwartsgesteenten. De breuklijn Great Glen Fault loopt van de zeearm Loch Linnhe tot aan de Moray Firth en vormt de afscheiding tussen de Grampian Mountains en de North West Highlands. De Great Glen is een 150 kilometer lange scheur in de aardkorst en grotendeels gevuld met meren. Als een lint liggen hier in het kaarsrechte dal de beroemde Loch Ness, Loch Lochy en Loch Linnhe. De Cairngorms beslaan een uitgestrekt gebied dat boven de 1067 meter ligt, met bergtoppen als de Cairn Gorm (1245 m), de Ben Macdui (1309 m) en de Braeriach (1295 m). In het gebied van de Monadhliath Mountains liggen een aantal hoge toppen, zoals de Ben Lawers (1214 m) en vooral de Ben Nevis (1344 m), de hoogste berg van geheel Groot-Brittannië. Ook liggen hier de zoetwatermeren Loch Lomond (met een oppervlakte van 71 km2 het grootste inlands gelegen water van Groot-Brittannië), Loch Katrine, Loch Awe en Loch Tay, en de grootste rivieren van Schotland, de Spey, de Tay, de Dee en de Don.

Meer lezen? Kijk op Lonely Planet.